PROJECT

Geslachtsbepaling van inhumaties

Door middel van peptide analyse op tandglazuur: case study vroegmiddeleeuws Dorestad (De Geer 2)

Innovatiethema:

Dit project onderzoekt het gebruik van paleoproteomics, waarbij eiwitten in tandglazuur worden gemeten. Met als casus ongeveer 100 bemonsterde kiezen/tanden van de opgraving De Geer (Wijk bij Duurstede) beoogt dit project om deze methode te testen, verbeteren en te introduceren binnen de Nederlandse archeologie.

Binnen het archeologisch vakgebied neemt osteoarcheologisch onderzoek een belangrijke plaats in. Osteoarcheologen moeten inhumaties op de juiste manier opgraven en de onmisbare interpretatieve documentatie verrichten, waarvan het bepalen van het geslacht van begraven individuen een belangrijk onderdeel is. Zowel in het veld als daarna wordt de geslachtsbepaling uitgevoerd aan de hand van verschillende metrische skeletkenmerken, maar dit blijft altijd een inschatting.

Bij de Geer (Wijk bij Duurstede) is een vroegmiddeleeuws grafveld opgegraven. De conservering van de skeletten is matig, maar er zijn er wel veel waarvan tanden en kiezen bewaard gebleven zijn. Bij het verkennen van methoden voor geslachtsbepaling kwamen de projectaanvragers uit op een onderzoeksmethode die nog nauwelijks bekend en gebruikt is binnen de Nederlandse archeologie: paleoproteomics. In deze methode worden eiwitten gemeten in tandglazuur. Dit betekent dat deze methodiek veel potentie heeft voor analyses van slecht geconserveerde skeletten (bijvoorbeeld ook van de zandgronden waarvan vaak niet meer dan tandkapjes resteren).

Geslachtsbepaling van inhumaties door middel van peptide analyse op tandglazuur (©: ADC ArcheoProjecten)

Met als casus ongeveer 100 bemonsterde kiezen/tanden van de opgraving De Geer beoogt dit project deze methode te testen, verbeteren en te introduceren binnen de Nederlandse archeologie. Het project heeft een drieledige ambitie: de methode wetenschappelijk toetsen, verkennen of de doorlooptijd en kosten gereduceerd kunnen worden, en een infrastructuur opzetten zodat andere partijen de methode snel, gemakkelijk en kostenefficiënt kunnen inzetten bij het onderzoek naar menselijke skeletresten.

Contactpersoon

Henk van der Velde

Organisatie

ADC ArcheoProjecten

archeologie.nl

Partners

Universiteit Leiden, Faculteit Archeologie - Letty ten Harkel
Leids Universitair Medisch Centrum - Paul Hensbergen

Meer projecten

  • ADC ArcheoProjecten

    Clusterbusters

  • Stichting voor de Middeleeuwse Archeologie

    Van Leidraad naar leerlijn

  • Stichting Promotie Archeologisch Onderzoek

    De eerste archeologische ‘Google Lens’