PROJECT
Van data naar duiding
De ontwikkeling van een archeologisch taalmodel om complexe archeologische vraagstukken te beantwoorden
Innovatiethema:
Hoe vind je relevante informatie in duizenden archeologische rapporten? Dit project ontwikkelt een AI-model dat archeologische kennis sneller toegankelijk en bruikbaar maakt.
Met de groei van digitale onderzoeksdata wordt het steeds moeilijker om snel relevante informatie terug te vinden en verbanden te leggen tussen onderzoeken. In samenwerking met de Jheronimus Academy of Data Science, Archol en BAAC wordt binnen dit project aan de ontwikkeling van een speciaal AI-taalmodel voor de archeologie gewerkt.
Waar bestaande systemen vooral informatie doorzoeken, kan dit taalmodel ook:
- Rapporten samenvatten;
- Verbanden leggen tussen onderzoeken;
- Vragen beantwoorden;
- Relevante inzichten en context bieden;
- Informatie aanbieden die aansluit op het niveau en interesses van de gebruiker.
Zo wordt archeologische kennis sneller en eenvoudiger toegankelijk voor professionals, (amateur)archeologen, vrijwilligers, studenten en andere geïnteresseerden.
Het model wordt ontwikkeld met Retrieval-Augmented Generation (RAG) waarbij antwoorden altijd gekoppeld blijven aan de oorspronkelijke rapporten en publicaties. Hierdoor zijn antwoorden controleerbaar, voorzien van bronvermelding en geschikt voor beter onderbouwd onderzoek en besluitvorming.

Van data naar duiding
Gebruikers spelen een belangrijke rol in de ontwikkeling, zij testen het model en geven feedback. Op basis van hun ervaringen wordt het systeem stapsgewijs verbeterd, zodat het optimaal aansluit bij de praktijk. Meer informatie over dit project zal beschikbaar komen op de projectwebsite.