PROJECT

Tussen tij en techniek (T2)

Een bioarcheologische studie naar mosselwinning in middeleeuws Zeeland

Innovatiethema:

Dit project beoogt de historische mosselwinning in Zeeland in kaart te brengen. Op basis van innovatieve bioarcheologische analyses aan middeleeuwse mosselschelpen (Mytilus edulis) wordt hier beter inzicht in verkregen.

Dit project beoogt op basis van innovatieve bioarcheologische analyses aan middeleeuwse mosselschelpen (Mytilus edulis), de historische mosselwinning in Zeeland in kaart te brengen. Eerder onderzoek aan moderne mossels toonde een verband aan tussen de vorm van de schelp en de omstandigheden (temperatuur, diepte, saliniteit) waarin de mossel zich ontwikkelde. Door kwantitatieve vormenanalyse (geometric morphometrics) toe te passen op archeologische schelpen kan men reconstrueren uit welke omgeving deze dieren afkomstig waren. Deze morfometrische analyses zullen aangevuld worden met isotopenanalyses. Hierbij worden monsters genomen van verschillende incrementele groeilagen van de schelpen, waarbij de koolstof- (δ13C) en zuurstof- (δ18O) isotopenwaarden worden gemeten.
Op basis van de zuurstofisotopenratio’s kunnen variaties in seizoensgebonden watertemperatuur worden vastgesteld en daarmee het seizoen waarin de mossel werd ontgonnen. De koolstofwaarden geven inzicht in de natuurlijke omgeving (nutriënten en saliniteit) waarin de mossel zich bevond. Door deze methoden toe te passen op middeleeuwse schelpen uit twee Zeeuwse sites (Domburg Badhotel en Veere Struys) is het niet alleen mogelijk om inzicht te krijgen in waar en in welk seizoen mossels daar werden ontgonnen, maar ook in de manier waarop zij werden geëxploiteerd. Aangezien de manier waarop aan mosselwinning werd gedaan (bv. wilde inzameling of cultuur) nauw samenhangt met plaats en moment van ontginning, is het mogelijk een genuanceerd beeld te vormen van hoe deze praktijk in het verleden plaatsvond.

Tussen tij en techniek (T2)

De inzichten bieden niet enkel een richtinggevend referentiekader voor de huidige Nederlandse aquacultuur, de resulterende dataset -en een voorzien protocol voor eenvoudig replicatie van de morfometrische technieken- zullen andere archeozoölogen toelaten hun eigen data te vergelijken en uitspraken te doen over de aard van schelpdierexploitatie in andere sites.

Contactpersoon

Laura Llorente-Rodriguez

Organisatie

Universiteit Leiden – Faculteit Archeologie

universiteitleiden.nl

Partners

Universiteit Leiden, Faculteit Archeologie/Vrije Universiteit Brussel, Archaeology, Environmental Changes and Geo-Chemistry Research Group - Ben Gruwier
Vrije Universiteit Brussel, Archaeology, Environmental Changes and Geo-Chemistry Research Group - Barbara Veselka & Jacob Griffith
Vrije Universiteit Brussel, Social History of Capitalism Research Group - Janny van Doorn
Wagening Universiteit, Wageningen Marine Research - Jacob Capelle

Meer projecten

  • St. Eustatius Afrikan Burial Ground Alliance

    Collaborative Archaeology as Resistance, Restitution and Memorialisation

  • Universiteit Leiden – Faculteit Archeologie

    Tussen Land en Zee

  • Saxion

    Wees wijs met Wijk